|
Cilat jane
implikimet shoqerore te cilat po I shkakton
globalizmi?
Globalizmi krijon lidhje afariste jashte kufinjeve
shteteror, perhap inovacionet dhe zhvillon tipe te
reja te mardhenjeve shoqerore ne largesi te medha.
Duke ju falenderuarar teknologjies se re informatike,
transportit dhe komunikimit te lire, te gjitha keto
lidhje jane te mundeshme dhe lehte te arritura.
Perhapja e informatave te llojellojshme ka ndikuar ne
ate qe bota te duket me e vogel dhe me e arriteshme,
kjo ka si pasoje rritjen e aspiratave personale te
njerezve. Ne qofte se keto perpjekje te reja nuk mund
te arrihen, ateher si pasoje kemi paknaqsin dhe
frustracionin. Per shembull, eshte veshtire te
mendohet qe Kinezet mund ta arrijne sstandardin
amerikan te jeteses e qe seriozisht mos ta çregullojn
drejtepeshimin e tanishem te resurseve dhe
kapaciteteve prodhuese. Perpjekjet per te arritur
standard te tille jetesor me globalizmin si proces
sigurisht ariten me shpejtesi nga mundesit e
plotesimit te tyre.
Procesi i globalizmit, s’bashku me fenomenin “e
plakjes” te shoqerive me te perparuara, po i krijon
disa fenomene interesante. Ne shoqerit te cilat po
“plaken” eshte duke u rritur kerkesa per fuqi puntore
te re, kurse ne anen tjeter, globalizmi po perhape
vlerat univerzale te cilat shumica gjithnje e me shume
po i pervetesojn si menyre te sjelljes se organizimit
perendimor te jetes. Pergjithsisht, njerezeve kjo
dukuri kulturore e perendimit, eshte bere kryesore dhe
gjithnje me e aferte.
Te dy keto trende po veprojne si “faktore nxites” per
emigracionin. Standardi i ulte ekonomik dhe pasiguria
politike ne vendet ne zhvillim po vepron si “faktor
shtytese” per rritjen e emigracionit ne vendet e
zhvilluara. Dhe perderisa emigracioni po behet
terheqes dhe ne pikepamje kulturore i pranueshem dhe i
lehte, teknologjia e komunikimit te rij ka mundesuar
qe procesi i asimilimit te jete me i ngadalshem se sa
ne periudhat e kaluara historike. Gjithashtu
kumunikimi me atedheun po behet gjithnje e me i larte
se sa ne te kaluaren (nga Interneti e gjere te biletat
e lira te aerokompanive). Per dallim nga periudhat e
kaluara kur emigrimi eshte cilesuar si shkeputje e
plote me atedheun tani diaspora me gjate mbahet “me
njeren kembe” ne atedhe. Ketu kemi te bejme me
kunderthenjen dialektive: me njeren ane pervetesohen
vlerat perendimore permes procesit te globalizmit,
kurse ne anen tjeter jane hapur rruget per mbajtjen e
vlerave tradicionale, edhe atje ku emigruesit jane
shume larg atedheut. Pasoje e kesaj eshte padyshim
heterogjeniteti i shoqerive te zhvilluara por edhe i
menyrave te reja te asimilimit.
Ndertimi i identitetit eshte proces i rendesishem per
pjekurin personale te njerezve dhe eshte i lidhur me
perkatesin ne grupet sociale, organizatave dhe
shoqatave te lemijeve ne te cilat njeriu jeton.
Identiteti eshte konstrukcion shoqeror i cili e perdor
materialin nga historia, nga gjeografia, nga
biologjia, nga institucionet produktive dhe
reproduktive, nga mbajtja kolektive te mendimit dhe
para mendimet personale, nga aparati i forces dhe
pikepamjeve religjioze. Njerzit kryesisht ju takojne
grupeve te ndryshme per shkak te nivelit te
shkollimit, te punes ne organizata te ndryshme, te
vendebanimit ne vede te ndryshme dhe pjesemarrja ne
trendet globale qe me kete rast zhvillojn identitete
te shumefishta. Ne rrjedhen e ndertimit te identitetit
po vepron edhe nje dimenzion i ri, zhvillimi i rrjetit
shoqeror. Ne veprim eshte procesi i ndertimit te
identitetit te shumefisht dhe kalimi nga identiteti
shteteror nacional drejt identitetit global, proces i
cili para qeveris dhe politikes do t’e shtrine kerkesa
plotesisht te reja.
Mjafte shpeshe si pikeqeshtje po shtrohet qeshtja e
bashkesis dhe e kohezionit shoqeror ne boten e
globalizuar. Si globalizimi po ndikon nq bashkesi? A
po e formon globalizmi bashkesin ne te cilen po
thuajse te gjithe njifen apo do te jetojn ne shoqeri
ne te cilen njerzit i jane njeritjetrit te huaj?
Hulumtuesit dhe analistet e ndryshem po tregojn se
Interneti mjafte po e nxite inkuadrimin e bashkesis ne
akcione lokale si dhe marrdhenje ne largesi.
Teknologjia informatike me kete po permireson
komunikimin lokal, lidhjet me fqinje dhe po kontribon
ne forcimin dhe krijimin e bashkesive ne nivel lokal.
Gjithashtu po e lehteson komunikimin ne largesi dhe
keshtu po i formon lidhjet me miqe dhe farafisin.
Interneti po i promovon dhe trimron akcionet qytetare
ne nivelin lokal dhe global. Disa analist kete dukuri
te permiresimit te komunikimit global dhe lokal e cila
po rezulton ne forcimin per bashkesin po e quajn
“globalizacijon”. Bashkesia dhe shoqeria nu8k jane me
te kufizuara vetem mbrenda kufijeve shteteror por po
behen globale. Duke ju falenderuar teknologjis
informative, gjithnje e me shume njerez do te
komunikojn nga largesia, ata do te dine per ngjarjet
ne pjeset tjera te botes dhe ne to do te marrin pjese
permes ekcioneve te ndryshme civile. Ne rrjedhen e ter
kesaj do te sjellin gjykimet e veta per qeshtjet
globale dhe do te organizojn akcione permes shoqeris
civile siq jane organizatat jo qeveritare. Kurse ne
anentjeter, do te behet e domosdoshme mbrojtja e
specifikava regjionele. Prandaj ne te ardhmen mund te
presim krijimin e shume levizjeve te cilat do te jene
te kethyera ne te dy drejtimet, ne drejtim te
globalizmit dhe ne te njejten kohe ne drejtim te
regjionalizmit.
JU MUND TE MIRRNI PJESE AKTIVE NE FORUM NESE JU
INTERSONE KJO TEME!
(Autori eshte ekspert i mardhenjeve
ekonomike nderkombetare) |
