Shqyrtimi i dyte i Projekt ligjit per Oden Ekonomike te Kosoves duke u bazuar ne raportin dhe rekomandimet e komisionit per Financa dhe Ekonimi si komision funksional eshte plotesisht i gabueshem nga aspekti professional dhe funksional ne kushtet dhe rrethanat e fillimit te funksionit te nje ekonomie te mirfillet te tregut ne Kosove.

Ne raportin dhe ne amendamentet e komisionit vrehet qarte mungesa e informatave themelore per domosdoshmerin e funksionimit te Odes si organizat e pavarur profesionale – afariste qe ne menyre unike perparon, perfaqeson dhe t’i harmonizon interesat e perbashket te anetareve siq jane: (ndermarrjet, shoqatate dhe organizatat tjera profesionalo – shkencore) para institucioneve te Kosoves dhe organeve tjera ne vend dhe jasht vendi. Ky komision duke e mos kuptuar kete konceptualitet te detyres qe do te kete Oda me kete ligj, ata qe ne amendamentin e pare te propozuar bejne gabimin themelor duke propozuar qe te ndryshohet emertimi i projektligjit, dhe te quhet sipas tyre “Projektligji per Oden Ekonomike te Kosoves dhe asociacioneve tjera te organizimit te biznesit ne Kosove”, dhe me kete komision funksional ben gabim dhe tere Projekt ligjin per OEK-ne e ka vene ne gjendje paradoksale dhe te kuptueshme per kete arsye:

E barazon Oden si organizate te pavarur dhe domosdoshmerin e unitetit te saj me shoqatat e biznesit (asociacionet sipas komisionit) te biznesit te cilat jane organizata joqeveritare, kjo eshte e pakuptushme dhe po qe se gabohet te aprovohet ky ndryshim i emertimit te ketij projektligji, kjo nuk do te funksion me strukturen e amendamenteve te projekteligjit per OEK-ne, dhe nga kjo shifet se komisioni jo vetem qe e ndrron emertimin pas leximit te pare te Projektligjit per Oden, por ai ne kete rast e dezorganizon tere strukturen e unitetit te projektligjit i cili si i tille e humbe rendesin dhe funksionalitetin e Odes qe ajo te funskionon si nje OEK unike qe eshte me se e domosdoshme ne kushtet e fillimit te ekonomis se tregut ne vendin tone.

Komisioni si duket nuk e ka kuptuar rolin qe duhet ta luaj Oda Ekonomike e Kosoves ne funksionimin e sistemit ekonomik te vendit si subjekt qe perparon, perfaqeson dhe i harmonizon interesat e perbashketa dhe bene lidhmerin e domosdoshme ne mes te dy nensistemeve atij makroekonomik dhe mikroekonomik dhe me kete bene perpjekje te siguron unitetin e sistemit ekonomik ne zhvillimin e qendrushem te vendit. Kjo nuk mund te arrihet me shume oda e aq me teper kur tentohet te barazohet oda dhe shoqatat e biznesit, kjo ne te gjitha vendet e unionit Evropian eshte organizim unik i nje ode qe perfaqeson interesin e ndermarrjeve dhe asociacioneve tjera ne nivel te ekonomis se ketyre vendeve. Kete gabim te komisionit funksional e kan percejll edhe komisionet tjera duke besuar se gjithehere komisioni funksional eshte i paguabueshem. Mirepo,kete here ne te vertet komisionit funksional ka gabuar.
Qeshtje tjeter qe vihet ne pikegeshtje ne kete projektljigj per oden eshte menyra e antarsimit dhe e financimit per sigurimin e mjeteve, jane dy pikepamje lidhur me kete:

Pikepamja anglosanksone ose menyra vullnetare e antaresimit ne ode
Pikepamja kontinentale ose Evropiane (menyra e obligueshme e organizimit dhe antarsimit ne ode).

Komisioni funksional dhe komisionet tjera nen ndikimin e pa arsyeshem jane percaktuar per pikepamjen anglosanksone pra menyren vullnetare te antarsimit dhe te financimit. Kjo eshte gabim, sepse duke u bazuare ne ate qe e thame me pare, Oda Ekonimike e Kosoves nuk do te mundet ta kryej rolin dhe funksionin e saj, ne qoft se nuk i siguron mjetet e duhura financiare, Oda nuk do te kete mundesi ti siguraoj dhe t’i paguan ekspertet nga lemit e ndryshme qe do te paraqiteshin forcen e vetme te energjise intelektuar qe ne menyr unike do te ndihmonin ne zhvillimin e interesit ekonomik te ndermarrjeve dhe shoqatave antare te odes.

Prandej per kete arsye eshte e domosdoshme qe antarsimi te jete i oblibueshem ashtu siq behet ne te gjitha vendet e Unionit Evropian, oda ekonomike ne keto vende funksionon ne menyr shume te sukseseshme me menyren e obligushme te antarsimit, sepse oda si e till ne keto vende eshte ne funksion te interesit te te gjitha ndermarrjeve dhe organizatave tjera ne ekonomine e ketyre vendeve, dhe si e tille oda ne keto vende eshte nje dhe unike.

Gjitheashtu ne te gjitha vendet me ekonomi ne tranzicion si ne Evropen Lindore, ne Evropen Qendrore, dhe ne Evropen Jugelindore jane duke e aplikuar menyren e obligueshme te antarsimit dhe te financimit.

Zonja dhe Zotrinje deputet po ju informoj se ne disa vende te Evropes me ekonomi ne tranzicion nen ndikimin dhe entuziazmin e liberalizmit ekonomik dhe te pluralizmit qe ka ndodhe ne fillim te viteve te 90-ta e kan aplikuar menyren vullnetare te antarsimit dhe financimit ne ode dhe nga pervoja e tyre eshte vrejte se te gjitha keto vende e kan vertetuar se Oda Ekonomike nuk mund te jete efikase dhe funksionale me menyren vullnetare te antarsimit, dhe tani ato aplikojne menyren e obligueshme te antarsimit dhe te financimit.

Pra ky eshte argumenti me i mire qe ne Oden Ekonomike te Kosoves antarsimi dhe financimi te behet me menyren e obliguesheme per antaret e saj, me rastin e regjistrimit te veprimtaris.

Te gjitha keto verejtje une i kam dhane permes amendamenteve ne projektligjin per Oden Ekonomike te Kosoves, te cilat komisioni funksional i ka anashkaluar ne menyre te papergjegjeshme, dhe si duket fare nuk i ka analizuar amendamentet e dhena.

Po e them kete sepse qellimi im ne keto amendamente eshte qe te riorganizohet dhe te qartesohet me riformulim te ri Projektligji i propozuar i Odes. Nga 36 amendamente te paraqitura ne projektligje nga ana ime te gjitha jane riformuluar dhe disa prej tyre jane fshi.

Arsyeja kryesore eshte sepse ne prjekt ligjin e propozuar shume qeshtje qe i takojne statuti te OEK-se jane paraqit si nene te ligjit kurse ne anen tjeter shume qeshtje qe duhet ti takojne ligjit i eshte lene statutit. Kurse riformulimet qe jane bere ne kete projektligj jane te natyres qe te largohet konfuzitetit ne menyr qe te sigurohet funksionaliteti dhe jetesimi i keti ligji.

Te gjihta keto amendamente jane riformuluar duke u bazuar ne ligjet e Odave ekonomike te disa vendeve te Evropes, dhe ne pervojat e tyre gjate zbatimit te ligjit.

Prandej nuk me eshte e qarte se si komisioni i ka anashkaluar amendamentet qe une i kame propozuar. Prandej nuk eshte e vertet se ato jane te perfshira pjeserishte ne amendametet e larteshenuara te dhena sipas raportit te komisionit funksional.

Per kete propzoj per te gjihta keto argumente qe u thane me pare mos te perkrahet raporti i komisionit funksional sepse eshte i gabuar dhe i propozoj kuvendit qe te procedohet dhe te votohet per cdo amendamet veq e veq ne mes te projekt propozuesit te ligjit dhe amendamenteve te cilat jane te propozuar nga ana ime.

Ju faleminderit!