|
Pse me referendum ju
tha “JO” shtetit federal te Evropes?
Kur perfaqesuesit e 25 shteteve anetare te Unionit
Evropian vitin e kaluar ne Nice e nenshkruan
marreveshjen me te cilen do te fillohet ratifikimi i
Kushtetutes Evropiane, askush s’ka mundur ta mendon qe
ne te vertet Franca si vend me tradite me te gjate
evropiane,me ane te referendumit te mbajtur me 29 maj
te muajit te kaluar, do ta hedh kete projekt. Me 55
per qind te votave kunder,qytetaret francez i thane
,,JO’’ Kushtetutes, ata te cilet deri dje aq shume i
lartesuan parimet tregut te lire si norme me e larte
shoqerore,tani per ta kjo paraqet kercenim per
sigurine e tyre sociale. Sipas shumices franceze ata
tani si shoqeri jane ne rrezik nga rrethina me
paraqitje neoliberale ne zhvillimin ekonomik dhe se
ata deshirojne ta largojne plotesisht kete rrezik
social ne vetedijen e Frances. Duke pasur per baze
rezultatet e tilla te referendumit, ratifikimi
Kushtetutes ne vendet tjera gjithashtu mund te vihet
ne pyetje?!..
eshte me interes te theksohet ne kete rast, se per
here te pare ne France pas 200 viteve te konflikteve
ne mes te partive te majta dhe te djathta, ato u
bashkuan duke votuar kunder Kushtetutes. Me nje fjale,
e majta tani ka votuar per te njejten kauze qe e ka
kerkuar ultra djathtisti Le Pene: per ,,JO’’forcimin e
Unionit Evropian. Kunder Kushtetutes kane votuar 67
per qind te votuesve tradicional te krahut te majte,
ne krye me partin Socialiste ne te cilen ndodhi
perçarja me e madhe qe nga formimi i saj. Mandej
kunder votuan 81% te punetoreve francez, 79 per qind
te papuneve, 60 per qind te nepunesve te shtetit,
kurse kur eshte fjala per grup moshat, 59 per qind te
Francezeve te moshes me vitale nga 18. gjere ne 34.
vjet jete.
Per derisa politikanet djathtist simpatizuesit e vete
i kane frikesuar me situaten e humbjes te nje pjese te
sovranitetit nacional ( edhe kur dihet se ne kohen e
integrimeve globale kjo edhe keshtu eshte e
pashmangshme), mandej frikesimin nga imigrantet te
cilet jane jo te mire se ardhur qofte per shkak te
ngjyres se lekures dhe/ose te ngjyres fetare. Kurse
votuesit e majte ne te kunderten e kesaj, ata
frikesohen qe Kushtetuta UE-se do t’ju a merrte te
drejtat sociale tani te arritura (prane kesaj me se
shumti eshte ne pyetje 35 ore pune ne jave te cilen e
kane fituar ne kohen qeveris se Miteranit), si dhe nga
zvogelimi i mundshem i pagave per shkak te
konkurrences te fuqise punetore te lire nga vendet ne
transicion.
Cili ishte qellimi i Kushtetutes se Unionit?
Kushtetuta do t’i bashkonte te gjitha marreveshjet
themelore te Unionit Evropian ne nje, kjo paraqet
bazen juridike te perbashket te UE-se. Me kushtetute
UE-ne i jepet personifikimi juridik dhe keshtu i
mundesohet UE-ne qe ne emer te anetareve te veta te
nenshkruan marreveshjet nderkombetare ne disa lemi te
caktuara te veprimit te cilat jane percaktuar me
Kushtetute. Qellimi i ketyre ndryshimeve ka qene qe te
lehtesohet puna e institucioneve evropiane si dhe
procesi vendim marrjes ne Unionin e zgjeruar ne 25
vende anetare dhe te kryhen pergatitjet per te ardhmen
ku pritet perhapja e metutjeshme e Unionit.
Ndryshimet gjithashtu e inkuadrojne metoden e matjes
te forces se votave te shteteve anetare ne Keshillin e
Ministrave i cili pjeserisht mbeshtetet ne parimin e
numrit te banoreve te shteteve anetare, tere kjo
integrimit do t’i siguronte stabilitet dhe zhvillim
ekonomik me te qendrueshem.
Kushtetuta hyne ne fuqi vetem pas ratifikimit nga te
gjitha vendet anetare te Unionit, kurse anetaret
Kushtetuten mund ta ratifikojne me procedure
parlamentare ose permes referendumit. Si duket vendet
te cilat kane vendos per proceduren e referendumit e
kane rrezikuar plotesisht projektin per formimin e
shtetit te perbashket federal te Evropes (kete tani
per tani e bene qytetaret e Frances dhe te Holandes te
cilet nuk i besuan projektit Kushtetues per nje Evrope
me baze te perbashket juridike)!?.
Sa eshte vu ne rrezik projekti i shtetit federal te
Evropes?
Çka do te ndodhe ne te ardhmen tani per tani askush
nuk mund ta dije,por vetem nje eshte e njohur se
integrimi evropian me zhvillimet e diteve te kaluara
eshte duke perjetuar krizen me te madhe gjere me tani,
edhe pse burokracia ne Bruksel po paraqitet dhe po
sillet sikur nuk ka ndodhe asgje,mirepo shqetesimet
per te ardhmen e perbashket evropiane po duken tek te
gjitha vendet anetare ( e djathta Italiane po kerkon
kthimin valutes nacionale te Lires, kjo po ndodhe edhe
te nje pjese e gjermaneve te cilet euron jane duke e
pare si rrezik per ekonomin e tyre, besimi ne ekonomin
e eurozones ka filluar te kete renie ne bursat
boterore te kapitalit...)!?.
Kriza e Unionit Evropian e cila ka filluar me
kundershtimin e Kushtetutes se UE-ne nga francezet dhe
holandezet, edhe me tej eshte thelluar javen e kaluar
per shkak te konfliktit rreth kuotave ne buxhetin e
UE-ne. Ne te vertet kjo ka ndodhe ne momentin kur
Franca dhe Gjermania i kane dhene verejtje serioze
Britanise se Madhe per rabatin vjetor prej 5 miliard
euro te cilin e fiton nga buxheti i UE-ne, i cili
eshte arrit pas bisedimeve shume te renda ne vitin
1984-te, te cilen e ka realizuar qeveria e Margaret
THatcher. Me rastin e takimit zyrtar gjate javes se
kaluar ne mes te Kryetarit francez Chirak dhe
kancelarit gjerman Schröder,ata e kane paralajmeruar
se Britania duhet te heqe dore nga rabati sepse sipas
tyre kjo eshte ,,tani çeshtje e vjetruar’’.
Kryeministri britanez Tony Blair i rikujton ,,ata se
vendi i tij merr shume pak subvencione bujqesore, dhe
se pa kete rabat ne buxhetin e UE-ne do te paguanin 15
here me shume se sa Francezet’’. Analistet e ndryshem
mendojne se eshte mundshme qe Chirac po tenton te
permireson poziten e Frances ne UE-ne, e cila
seriozisht eshte lekunde pas kundershtimit te
Kushtetutes, keshtu po orvatet qe te bashkohet me
anetaret tjera kunder rabatit britanez...!?. Te gjitha
keto probleme dhe veshtersi te brendshme te
UE-ne,sigurisht se do ta dobesojne poziten
nderkombetare te ndikimit te Unionit per çeshtjet
globale.
Nga e tere kjo,po te behet pyetja se çka do te ndodhe
tani pas hedhjes se Kushtetutes ne France dhe ne
Holande?. Kjo ,,JO’’ referendumit, do te munde te
shkaktonte thirrje per tere kontinentin qe te fillohet
dialogu per mundesit e formave tjera te ndertimit te
Evropes, mirepo gjithashtu do te munde ta sjell gjere
te procesi dezintegrues brenda Unionit. Tani per tani
as vete udheheqesit si jetesues te politikave publike
te Unionit nuk jane te sigurt se çka duhet bere. Se a
duhet burokratet evropian perseri te ulen ne tavoline
dhe ne dy vjetet e ardhshme, sa perafersisht ka
zgjatur perpilimi i kesaj Kushtetute,ta shkruajne
Kushtetuten e re ose vetem ta plotesojne Marrveshtjen
nga Nica, mbetet qe te shihet...
JU MUND TE MIRRNI PJESE AKTIVE NE FORUM NESE JU
INTERSONE KJO TEME!
(Autori eshte ekspert per marredhenie ekonomike
nderkombetare) |
