Zotri Kryetar!
Zonja dhe Zotrinje deputet
Zotrinje Ministra
Lenda:
Amendamentet e propozuara ne Projektligjin per
tatimin ne fitim, siq
vijon:
Amendamenti 1
Nentitulli
tatimpagues te fshihet dhe te zavendesohet me
fjalen tatim obligues.
Amendamenti 2
Neni 2. te
riformulohet dhe te plotesohet; siq vijon:
Tatim
obliguesi
Sipas
ketij Ligji, obliguesit tatimor do te jene
personat juridik dhe fizik siq vijon:
Tatim
obligues eshte shoqeria tregtare dhe personat
tjere juridik te cilet kryejn veprimtari me qellim
te arritjes se fitimit.
Tatim
obligues eshte edhe njesia afariste e huaj e nje
ndermarresit nga bota e jashteme.
Ndermarres
nga bota e jashtme eshte ai i cili ne teritorin e
Kosoves nuk e ka selin ose drejtorin kryesore.
Tatim
obligues eshte edhe perfaqesia e ndermarresit nga
bota e jashteme per pune te agjensioneve ne
transportin ajror dhe ne transportet tjera, ne
qofte se ne teritorin e Kosoves krijon te ardhura
nga shitja e biletave, po qe se me kontratat
nderkombetare nuk parashihet ndryshe te
rregullohet.
Tatim
obligues eshte edhe ndermarresi si person fizik i
cili krijon te ardhura nga zejtaria, profesioni i
lire, bujqesia, pylltaria dhe veprimtarit tjera te
cilat trajtohen si zejtari ne kuptimin e Ligjit
per Tatim ne ta ardhura, ne qoftese tatimobliguesi
ja bene kerkesen zyres tatimore perkatese, qe ne
vend te tatimit ne te ardhura do te paguaj tatimin
ne fitim. Kerkesa behet gjere ne fund te vitit
kalendarik per vitin e ardheshem;
Tatim
obligues eshte ndermarrja afariste qe vepron ose
operon me pjese te prones publike ose shoqerore.
Tatim
obligues eshte organizata e regjistruar si
organizat joqeveritare sipas Rregullores 1999\22
te UNMIK-ut, te dates 15 nentor 1999, per
regjistrimin dhe veprimin e organizatave jo
qeveritare ne Kosovve;
Organet e
administrates qendrore, organet e administrates
lokale, Banka e Pagesave te Kosoves, nuk jane
obligues tatimor ne fitim.
Institucionet e Kosoves, institucionet lokale,
bashkesit fetare, partit politike, sindikatat,
OEK-se, shoqatat e qytetareve, organizatat
joqeveritare sipas rregullores se UNMIK-ut 1999/22
dhe fondacionet humanitare nuk jane obligues
tatimor ne fitim.
Te gjitha
kontratat e ndermarrjeve nga bota e jashteme, e qe
kane te bejne me furnizimin me mallera dhe
sherbimeve ndaj UNMIK-ut, si dhe agjencit e
specializuara te Kombeve te Bashkuara nuk jane
obligues tatimor ne fitim.
Amendamenti 3
Neni 3, te
rigormulohet dhe te plotesohet siq vijon:
Kapitulli
II.
Baza
tatimore
Baza
tatimore eshte fitimi i rritur dhe i zvogluar
sipas dispozitave te ketij Ligji.
Fitimi nga
pika 1. te ketij neni eshte ndryshimi ne mes te
ardhurave dhe shpenzimeve te cilat duhet te
percaktohen ne harmoni me kete ligj.
Bazen
tatimore te tatim obliguesit vendor e perben
(bruto) fitimi i tersishem i percaktuar ne harmoni
me piken 1 dhe 2 te ketij neni e krijuar ne vend
dhe jashte vendit.
Bazen
tatimore te njesis vendore afariste e vendore te
ndermarresit nga bota e jashteme e perben fitimi i
arritur ne Kosove i percaktuar ne harmoni me piken
1 dhe 2 te ketij neni.
Ne bazen
tatimore hyne edhe fitimi i cili krijohet me
proceduren e likuidimit.
Amendamenti 4
Neni 6, te
ndryshohet dhe te riformulohet siq vijon:
(permbajtja e ketij neni eshte perfshir ne piken
8, 9,10 ne nenin 2)
Te
ardhurat.
Te
ardhurat jane rritja e dobis ekonomike ne forme te
te hyrave ose rritja e pasuris ose zvogelimi i
obligimeve te cilat kane ndikuar ne rritjen e
kapitalit. Investimet e aksionareve ose te
anetareve te shoqerise tregtare ne kapitalin e
shoqeris nuk konsiderohen si te ardhura.
Ne te
ardhura hyjne edhe bruto te hyrat e dobis
ekonomike dhe kerkesat e tatim obliguesit per
llogarin e tije, perveq tatimin ne vleren e shtuar
dhe kompenzimeve te cilat paguhen ne dobi te
personit te tret. Te raportet komisionare dhe
perfaqsuese, ne ta ardhurat komisionare ose
perfaqesuese hyjn vetem shumat e provizionit ose
kompenzimi tjeter.
Ne te
ardhurat e periudhes per te cilen percaktohet
tatimi (periudha tatimore) hyjn bruto rritjet e
dobis ekonimike per mallin e derguar, per
sherbimet e kryera dhe sipas bazave tjera gjere ne
fund te asaj periudhe.
Tak
percaktimi i te ardhurave nga dergesa e mallit,
dite e dergeses kuptohet dita kur pranuesit i
mundesohet disponimi ekonomik me te mira ose
mallin.
Tek
percaktimi i te ardhurave nga sherbimet, ne te
ardhurat e periudhes tatimore hyjn bruto rritjet e
dobis ekonomike te cilat kane te bejne me
sherbimet e kryera gjere ne fund te asaj periudhe,
kurse per sherbimet te cilat kryhen gjate disa
periudhave tatimore, te ardhurat pranohen
proporcionalisht nga niveli i lartesis se kryerjes
se sherbimeve te periudhes tatimore.
Te
kontratat per ndertimin, te cilat kryhen gjate
disa periudhave tatimore, te ardhurat rregullohen
dhe ndahen ne disa periudha sipas shkalles se
kryerjes. Te ardhurat nga ndertimi i banesave, te
lokaleve afariste ose objekteve tjera per bleresit
(tregun) e panjohur, hyjn ne te ardhurat e
periudhes tatimore ne te cilen eshte kryer
dergesa.
Ne te
ardhurat e periudhes tatimore hyjn edhe kamatat
(interesi) ne kredi, hua, paradhenje, kerkesat per
shitjen me afat te pageses (kamatat e rregullta
dhe ndeshkuese). Ne te ardhurat e periudhes
tatimore hyjn edhe shumat e llogaritura ne baze te
klauzules valutore, te qiradhenjes, kompenzimi per
shfrytezimin e patenteve, shenjave tregtare, te
drejtave autoriali, programe llogaritese dhe i te
gjitha te drejtave tjera.
Te
ardhurat nga pika 7. e ketij neni hyjn ne te
ardhurat e periudhes tatimore e te cilat kane te
bejne me bazen proporcionale kohore. Te ardhurat
nga shitja e te drejtave te pasuris sipas kotrates
e cila pranuesit i mundeson te drejtat e lira te
shfrytezimit dhe sipas te cilave dhenesi nuk ka
kurrefar te drejtash dhe obligime te me tutjeshme,
konsiderohen kontratat per shitje, sipas te cilave
kompenzimi i tersishem i tyre, hyn ne te ardhurat
e periudhes tatimore ne te cilen shitja eshte
kryer.
Ne te
ardhurat e periudhes tatimore hyjn edhe te
ardhurat nga shitja e pasurive me afat te gjate
(materiale dhe jomaterial), fitimet nga shitja e
kerkesave, te ardhurat nga devidentet dhe pjeses
ne fitim, si dhe fitimet nga shitja e akcioneve
dhe pjeses se ndermarrjes.
Ne te
ardhura hyjne edhe fitimet qe rrjedhin nga
rivalorizimi i pasuris (harmonizimi me i larte me
çmimet ne treg ose me fer vlerat) gjere ne
lartesin e shumes ne te cilen kane hyre shpenzimet
me te larta te amortizimit ne baze te
revolorizimit.
Ne te
ardhura hyjne pagesa e penaleve dhe demit, dhurat,
dhurata dhe sherbimet e pranuara, tepricat e
regjistrimit (inventures) dhe te gjitha rritjet
tjera te dobive ekonomike.
Ne te
ardhurat te periudhes tatimore hyjne edhe te
ardhurat ne baze te çlyerjes se obligimeve, ne
qofte se nga kreditedhensi me shkrim vertetohet qe
e pranon çlyerjen e pjeserishme ose te tersishme
te obligimeve ose me kalimin e periudhes kohore ka
ndodhe vjetersimi i obligimeve.
Ne te
ardhurat hyjne edhe shumat ndryshimet pozitive te
te kurseve, devizore, te realizuara dhe te
parealizuara, sipas kekesave devizore dhe
obligimeve dvizore.
Ne te
ardhura hyjne edhe vlerat e prodhimit vetanak dhe
sherbimet e shfrytezuara per pasurin afategjate,
si dhe per investimet plotesuese ne ate pasuri
(objektet ndertimore, paisje, te mbjelluarat,
kopeja fillestare ne blegtori, projektet e te
ngjajshme). Te ardhurat sipas kesaj baze tregohen
ne lartesin e shpenzimeve te prodhimit dhe
sherbimeve (shpenzimet e prodhimeve).
Sipas
kontratave financiare te qirase, te ardhuren e
periudhes tatimore e perben çmimi i tregut te
objektit ne qira ne diten e dorezimit ne
shrytezim.
Ne te
ardhura te periudhes tatimore hyjne edhe shumat e
ndihmes shteterore dhe nxitjes ne lidhmeri me
raportet e shpenzimeve, nderprerja e rezervave
afategjate, nderprerjen e vlerave te harmonizuara,
shtyrja e te ardhurave nga periudhat tatimore te
meparshme, çlyerjet e meparsheme te kerkesave
neqoftese jane paguar, si dhe te gjitha te
ardhurat e krijuara sipas ciles do baze nga
kryerja e veprimtarive.
Amendamenti 5
Neni 7, te
riformulohet dhe te plotesohet siq vijon:
Shpenzimet
Shpenzimet
jane zvoglim i dobis ekonomike ne forme te te
dalurave ose hargjim i pasuris ose krijim i
obligimeve te cilat kane si pasoje zvogelimin e
kapitalit. Zvogelimi i kapitalit ne baze te
kthimit dhe shperndarjes se kapitalit
investitoreve nuk konsiderohet si shpenzim.
Shpenzimet
e periudhes tatimore jane:
Shpenzimet
materiale siq jane hargjimi i lendeve te para dhe
materialit me te cilin hyjne ambalazha dhe
inventari i imet.
Shpenzimet
e sherbimeve (prodhuese dhe jo prodhuese) porti,
mirembajtja e objekteve dhe paisjeve, hulumtimet
dhe zhvillimi, sigurimi i pasuris, qarkullimi i
pagesave permes bankave, promovimet dhe reklamat,
sherbimet e menagjmentit, sherbimet komunale,
sherbimet e sigurimit per mbulimin e demeve te
shkaketuara nga afarizmi i obliguesit tatimor dhe
obligimet e sigurimit te te punesuareve,
qiramarrja, panairet, sherbimet PTT-se, sherbimet
keshilluese, sherbimet e advokatit,
kontabilitetit, revizionit, shpenzimet e
reprezentacionit, si dhe te gjitha sherbimet te
cilat jane kusht per arritjen e te ardhurave. Ne
sherbimet e promovimit dhe reklames mund te hyjn
edhe te gjitha format e dergimit te mesazheve
qellimi i te cilave eshte promovimi dhe reklamimi
i obliguesit tatimor ose promovimi i prodhimit,
sherbimit ose emertimit te tije.
Shpenzimet
e amortizimit (te pasuris afategjate materiale dhe
jo materiale)
Shpenzime
per pagesat e punetoreve (pagat dhe pagat shtese,
tatimet dhe kontributet ne page),
Kompenzimi
i shpenzimeve te te punesuareve (meditjet,
shpenzimet e transportit gjere ne pune dhe kethim
nga puna, shpenzimet e transportit nga udhetimi
zyretar, shpenzimet e pregaditjes profesionale,
shkollimi dhe bursat, si dhe te gjitha shpenzimet
tjera te cilat jane krijuar lidhur me punen e
tanishme dhe te ardheshme),
Rezervimet
per rastet e rrezikut dhe shpenzimet (rezervimet
pensionalo invalidore, rezervimet per shpenzimet
e ripertrirjes se pasurive natyrore, rezervimet
per shpenzimet per afatet e garantuara, dhe
rezervimet per shpenzimet per kontestet e
sapofilluara gjyqesore),
Harmonizmi
i vleresimit te pasuris afategjate dhe
afateshkurte,
Shpenzimet
e financimit (kamatat e rregullta dhe ndeshkuese,
ndryshimet e kursit, klauzola valutore dhe
risigurimi)
Dhuratat
ne gjera dhe ne te holla.
Shpenzimet
tjera te afarizmit (anetaresia ne shoqatat e
profesionit, shpenzimet administartivo dhe
gjyqsore, shpenzimet e literatures profesionale,
ndershkimet dhe penalet e paguear, si dhe te
gjitha shpenzimet te cilat jane krijuar lidhur me
arritjen e te ardhurave ose fitimit te obliguesit
tatimore),
Shumat nga
pika 2 e ketij neni hyjn ne shpenzime te periudhes
tatimore, perveq ne pjeset te cilat kane te bejne
me shpenzimet e stoqeve te prodhimeve te pakryera,
gjysmeprodhimet, pjeset e prodhimit dhe prodhimeve
finale (ballafaqim i te ardhurave me shpenzime)
Ne
shpenzimet e stoçeve te prodhimeve te pakryera,
gjysme prodhimeve dhe pjeseve te prodhimit, si dhe
stoçet vetanake te prodhimeve finale hyjne si
shpenzimet me te vogela direkte te
prodhimtaris(materiali dhe puna) dhe shpenzimet e
pergjithshme te prodhimtaris.
Ne
shpenzime te periudhes tatimore hyjne edhe
shpenzimet e furnizimit te mallit te shitur
tregtar, materialit, inventarit te imete, te
pjeseve rezerve dhe ambalazhes.
Ne
shpenzime te furnizimit me mall tregetar,
material, inventare te imte, pjese rezerve dhe
ambalazhe hyne edhe çmimi bleres i zvogeluar per
lirimet e treguara ne fature, dogana dhe tatimi
importues, tatimi i pakthyeshem dhe shpenzimet e
transportit te stoçeve gjere te vendi i deponimit
ose i shitjes.
Ne
shpenzime te periudhes tatimore hyjne edhe
shpenzimet e paamortizuara te furnizimit te
pasuris afategjate te shitur.
Ne
shpenzimet e furnizimit me pasuri afategjate hyne
edhe çmimi bleres i zvogeluar per lirimin e
treguar ne fature, dogana dhe tatimet importue3se,
mbikqyrjes, shpenzimet e pregaditjes se hapsires
per ndertim, shpenzimet e instalimit te paisjeve,
transportit dhe shpenzimeve tjera te krijuara
gjate procesit te sjelljes se mjeteve ne gjendje
pune. Tek objektet ndertimore veq te perdorura,
makinerive dhe paisjeve ne te cilat kryhen
investime plotesuese duhet vlera e kontabilitetit
te rritet per ato investime. Me investimet
plotesuese kuptohen investimet me te cilat
rritenkapacitetet ose zgjatet shekulli i
perdorimit nga vleresimi i meparshem, ndryshohet
dedikimi, mundesohet perparimi i konsiderueshem ne
kualitetin e prodhimit ose arrihet gjere te
zvogelimi i konsiderueshem i shpenzimeve te
prodhimit.
Shpenzimet
e amartizimit te pasuris afategjate percaktohen
sipas rregullores per amortizimin.
Ne rastin
e veqant te dispozites nga pika 9, e ketij neni
shpenzimet e armortizimit konsiderohen edhe
çlyerjet e pjeserishme ose te plota te paisjeve
dhe objekteve afariste, te blera gjate periudhes
tatimore.
Paisje nga
pika 10, e ketij neni konsiderohen instrumentet
dhe makinat, veglat, inventari i repartit dhe i
zyres, paisjet informative, mobilet mjetet dhe
aparatet e transportit, perveq automobilit
personal dhe mjeteve tjera per transport te
udheheqesve dhe te personave te punesuar, kurse si
objekte afariste konsiderohen objektet ndertimore
te cilat sherbejn per kryrjen e veprimtaris
afariste.
Shpenzime
te amortizimit konsiderohet edhe amortizimi te
rritja e vleres se pasuris afategjate per shkak te
rivalorizimit me te larte, gjere te shuma e
lartesis e cila ne baze te saj ishte llogaritur ne
te ardhura.
Ne
shpenzime te periudhes tatimore hyjne edhe humbjet
nga shitja e akcioneve dhe pjeses te ndermarrjes.
Ne
shpenzime te periudhes tatimore hyjne edhe
rezervimet afategjate te bankat dhe shoqerit e
sigurimit te cilat mjete kete tatim obligues jane
te obligueshem ta jetesojne ne harmoni me
rregullore te posaqeme.
Ne
shpenzimet e periudhes tatimore hyjne edhe
dhuratat ne gjesende ose te holla te cilat duhet
te dergohen ne xhirollogarin e shoqatave
kulturore, shkencore, shkolloro-ekukuese,
shendetesore, humanitare, sportive, fetare dhe per
qellime tjera, te lidhjeve dhe personave tjere te
cilat veprimtarit e permendura i kryejn ne harmoni
me rregullore te posaqme. Ne qoftese dhuratat
jepen ne gjesende, dhuruesi dhe pranuesi i
dhurates jane te obligueshem qe per kete ta kene
leje te verifikuar dhe te nenshkruar nga dy palet.
Ne
shpenzime te periudhes tatimore hyjne edhe
mungesat ne pasuri, si dhe tatimet perkatese te
llogaritura ne keto mungesa.
Ne
shpenzime te periudhes tatimore hyjne edhe
shpenzimet e krijuara ne baze te forces madhore
dhe ngjarjeve tjera te jashtezakonshme.
Ne
shpenzime te periudhes tatimore, nuk mund te hyjne
shpenzimet te cilat nuk jane te lidhura me kryrjen
e veprimtaris te obliguesit tatimore, dhe qe nuk
jane pasoje e kryerjes se veprimtaris.
Shpenzimet
te cilat nuk jane te verifikueshme ne menyre te
dokumentuar, nuk pranohen si shpenzime te
periudhes tatimore.
Amendamenti 6.
Neni 8. te
fshihet (perfshihet ne nenin 7. shpenzimet)
Amendamenti 7.
Neni 9. te
fshihet (pefshihet ne nenin 7 dhe si i tille
ndryshohet
Amendamenti 8.
Neni 14.
te fshihet (sipas pikes 9 te nenin 7. duhet te
aprovohet rregbullorja per amortizimen e cila ne
te qarte e definon dhe percakton kohen dhe normen
e perqindjes se amortizimit).
Amendamenti 9.
Neni 15.
te riformulohet dhe te plotesohet siq vijon:
Favorizimet tatimore
Nxitja e
investimeve dhe e punesimit
Per
investimet shuma e te cilave eshte spaku
njemilion euro (1000000), tatimi ne fitim do te
paguhet me shkalen prej 7%, gjate kohes dhjete
vjecare 10 nga viti i fillimit te investimeve, me
kusht qe gjate kesaj periudhe te sigurohet
punesimi i me spaku 30 punetoreve, duke filluar
nga perfundimi i vitit te pare te investimeve.
Per
investimet shuma e te cilave eshte me e larte se
dy milion euro (2000000 ), tatimi ne fitim do te
paguhet me shkalle prej 3%, per kohen prej 10
vjetesh nga viti i fillimit te investimeve, me
kusht qe ne kete periudhe te siguron punesimin e
me spaku 75 te punesuareve, duke filluar nga
kalimi i vitit te pare te investimeve.
Per
investimet shuma e te cilave eshte me e madhe se 5
milion euro, tatimi ne fitim paguhet me shkallen
0% per kohen prej 10 vjetesh nga viti i fillimit
te investimeve, me ksuht qe ne kete periudhe te
sigurohet punesimi i me se paku 75 te punesuareve,
duke filluar nga kalimi i vitit te pare te
investimeve.
Shuma e
pergjitheshme e favorizimit tatimor te cilen
investitori mundet ta shfrytezon gjate periudhes
se afatit te shkalles se tatimit ne fitim, e cila
nuk mundet me kaluar shumen e vete te investimeve,
percaktohet me shumen apsolute te ndryshimit te
shumes se logaritur dhe te shumes obliguese te
tatimit ne fitim te llogaritur ne baze te Ligjit
per tatimin ne fitim dhe shumes se llogaritur ne
baze te ketij Ligji.
Kur
bartesi i masave nxitese, te favorizimeve tatimore
dhe doganore e zvoglon numrin e te punesuareve te
percaktuar me dispozitat e nenit 4. te ketij Ligji
ne pikat 1, 2, 3, te ketij neni i nderprehen te
drejtat e shfrytezimit te ketyre favoriteve per
periudhen e tersisheme per te cilen jane lejuar me
obligim te kethimit te mjeteve te realizuara te
shfrytezimit te favoriteve te smadhuara per shumen
e kamates ndershkuese ligjore.
Bartesit
te masave nxitese per favorizim tatimor dhe
doganor te cilit i nderprehet e drejta e
shfrytezimit te tyre nuk mundet qe perseri ti
lejohet shfrytezimi i tyre.
Ne shumen
e investimeve nga 1, 2, 3, te ketij neni nuk do te
llogaritet vlera e tokes dhe ndertimeve te cilat
jane me te vjetra se 5 vjete, dhe paisjet e
shfrytezuara ne te kaluaren, te cilat i sjellen si
investim ne ndermarrje.
Favorizimet tatimore mund ti shfrytezojn vetem
bartesit e masave nxitese nga Ligji per nxitjen e
investimeve, ne qofte se investimet kryhen ne
veprimtarin gjyqesore, ne baze te kerkeses se
investitorit, dhe ne propozim te Ministris se
bujqesis, Qeveria e kosoves mundet me vendos qe
bartesi i favorizimit tatimor mund te jete edhe
shoqeria tregtare egezistuese.
Deputeti,
dr. sc. Bedri
Selmani |