|
ARSYETIM
Vrejtjet konkrete
lidhur me “Projektligjin mbi tregetin me nafte dhe
derivate te naftes”.
Edhe ne
shqyrtimin e pare te “Projektligjit mbi tregtin me
nafte dhe derivate te naftes ne Kosove”, jane bere
vrejtje konkrete lidhur me gabimin konceptual, ligji
si i tille nuk i ploteson kriteret themelore
profesionale dhe nuk eshte funksional ne kushtet e
nje ekonomie te tregut.
Jane keto arsye:
Duhet te
permirsohet emeri i projektligjit dhe ne vend te
fjales “mbi tregtin” duhet te zavendesohet me fjalen
“per tregun” dhe ky projektligj duhet te quhet
“Projektligji per tregun e naftes dhe derivateve te
naftes ne Kosove”
Ky Projektligj ne
vend qe te mirret me tregun e naftes dhe derivateve te
naftes ai tenton dhe mirret me rregullimin e
veprimtaris energjetike, çka eshte gabim, me kete
duhet te mirret dhe si i tille duhet te aprovohet
Ligji i posaqem i cili quhet “Ligji per rregullimin e
veprimtarive energjetike ne Kosove” Me kete Ligj
formohet Keshilli per rregullimin e veprimtarive
energjetike, i cili kryen punet e dhenjes se lejeve
(licencave) per kryerjen e veprimtaris energjetike,
siguron lojalitetin e tregut te energjis, siguron
kryerjen e veprimtarive energjetike si sherbime
publike, rregullon çmimin e energjis i cili llogaritet
ne bazen e regjimit tarifor dhe kryen pune tjera qe
duhet t’i lihen ne baze te “Ligjit per energji ne
Kosove” i cili duhet te aprovohet nga ky Parlament.
Keshilli per rregullim, sipas “Ligjit mbi rregullimin
e veprimtarive energjetike ne Kosove”, duhet te jete
person i pavarur juridik i cili regjistrohet ne
regjistrin gjyqesor. Keshillin per rregullim te
veprimtarive energjetike e emron Parlamenti i Kosoves
me propozim te Qeveris se Kosoves (keta antare te
Keshillit duhet te jene ekspert te verifikuar ne
veprimtarit energjetike),ky Keshill per punen e vete i
pergjigjet Parlamentit ose/dhe Qeveris se Kosoves.
Gabimi tjeter qe
sponzoruesi e ben ne kete Projektligj, eshte se ai
mirret me menyren dhe rregullat e dhenjes se lejes
(licenses) per kryerjen e veprimtaris energjetike, çka
eshte e pa rregullt, me kete duhet te mirret “Ligji
per energji ne Kosove” i cili ne menyre te sakt
rregullon, pershkruan kushtet qe duhet t’i ploteson
nje subjekt energjetik per kryerjen e veprimtarise
energjetike.
Prandaj nga te
gjitha keto argumente qe u ceken me larte, perveq qe
duhet te miratohen amendamentet e dhena ne kete
Projektligj, ky Ligj nuk do te mundet me hy ne fuqi
para se te miratohen nga ky Kuvend edhe dy
projektligje qe i paraprijne dhe e bejne kompatibil
kete Projektligj. Ato projektligje jane:
“Projektligji per
energjin ne Kosove”.
“Projektligji per
rregullimin e veprimtarise energjetike ne Kosove”.
Per kete, me keto
amendamente te propozuara ne “Projektligjin per tregun
me nafte dhe derivate te naftes ne Kosove”, ky
Projektligj riorganizohet, ristrukturohet dhe
korigjohet me riformulime te cilat mundesojn qe ky
Ligj te jete funksional ne jetesimin e tij ne praktike
ne kushtet e nje ekonomie te tregut, komform
standardeve evropiane.
Prandaj ju
propozojm qe amendamentet e dhena ne kete Projektligj,
nga ana jone te miratohen si te tilla.
DISPOZITAT E
PeRGJITHeSHME
Amendamenti
1.
“Te permirsohet
emertimi i Projektligjit dhe ne vend te fjales “mbi
tregetin” duhet te zevendesohet me fjalen “per tregun”
dhe projektligji duhet te quhet “Projektligji per
tregun e naftes dhe derivateve te naftes ne Kosove”.
Amendamenti
2.
Neni 1. te fshihet
dhe te riformulohet si vijon:
“Veprimtarit
energjetike: transporti i naftes me autobote dhe
hekurudhe dhe me format tjera te transportit, tregetia
me shumice e derivateve te naftes, tregetia me pakice
e derivateve te naftes dhe deponimi i derivateve te
naftes kryhen si veprimtari tregtare”.
Amendamenti
3.
Neni 2. te fshihet
dhe te riformulohet si vijon:
“Termet qe do te
perdoren ne kete Ligj e kane domethenjen qe do te
percaketohen me Ligjin per energjin ne Kosove.
Ne kete Ligj do
te perdoren edhe shprehjet te cilat ne kuptimin e
ketij Ligji e kane kuptimin siq vijon:
nafta –
hidrokarbur i perzier me prejardhje natyrore.
Derivatet e
naftes – prodhimet e fituara nga nafta (benzini
motorik, nafta dizel, te gjitha llojet e vajrave per
djegeje, lenda djegese per aviacion (kerozina), te
gjitha llojet e vajgurit, bitumeni dhe nafta e
koksit).
Paraqitja e pales
se tret biseduese – menyra e paraqitjes se paisjeve ne
te cilat pronari i paisjeve ose operatori dhe pala e
trete bisedojn rreth kushteve komerciale per qasjen ne
paisje.
Deponimi i
derivateve te naftes – deponimi i derivateve te naftes
ne hapsirat e posaqme (rezervuar) per nevoja personale
(prodhuesit, konsumatoret), dhe/ose me qellim te
tregtimit, dhe/ose me qellim te qiradhenjes.
Standardet e
kualitetit te derivateve te naftes – normat e vlefshme
te shkruara nga ana e organeve kompetente, komform
standardeve evropiane.
Tregetia me
shumice e derivateve te naftes – blerja e derivateve
te naftes me qellim te shitjes se metutjeshme
tregtareve me pakice, shfrytezuesve industrial,
tregetare dhe institucioneve tjera profesionale si dhe
tregetareve te tjere me shumice dhe ndermjetesimin ne
blerje, gjegjesisht shitjes se derivateve te naftes
personave te trete.
Tregtia me pakice
me derivate te naftes – blerja e derivateve te naftes
me qellim te shitjes se metutjeshme banoreve per
konsum personal ose perdorimi per amvisni dhe
ndermjetesimi ne blerje, gjegjesisht shitja e
derivateve te naftes per personat e trete.
KRYERJA E
VEPRIMTARISe
Amendamenti
4.
Neni 3. te
fshihet. (kete qeshtje duhet ta rregullon ‘Ligji per
rregullimin e veprimtarive energjetike ne Kosove”’ qe
duhet te aprovohet si i tille nga ky Parlament).
Amendamenti
5.
Neni 4. te
fshihet (qeshtja e licencimit duhet te percaketohet
me” Ligjin per energjin ne Kosove” i cili duhet te
aprovohet nga ky Parlament).
Amendamenti
6.
Neni 5. te
fshihet dhe te riformulohet siq vijon:
“ Per ndertimin
dhe shfrytezimin e objekteve (paisjeve) ne te cilat
ripurpunohen derivatet e naftes, te objekteve
(paisjeve) per trensport te derivateve te naftes
(gyperques), depot e derivateve te naftes, subjekti
energjetik duhet ta kete lejen (licencen) per kryerjen
e veprimtarise energjetike.
Lejen (licencen)
per kryerjen e veprimtaris energjetike subjekti
energjetik duhet ta kete edhe per shfrytezimin e
objektit per transport te derivateve te naftes dhe per
format tjera te transportit si dhe ndertimin dhe
shfrytezimin e depove perkatese te derivateve te
naftes, mandej ndertimi dhe shfrytezimi i objekteve
dhe paisjeve per tregeti me shumice te derivateve te
naftes, si dhe per tregeti me pakice te derivateve te
naftes.
Prane kushteve te
rregulluara me” Ligjin per energjin ne Kosove”, per
marrjen e lejes (licences) per kryerjen e veprimtaris
energjetike, per ndertimin, rikonstruktimin dhe
shfrytezimin e objekteve nga pjesa 1. dhe 2, te ketij
neni, eshte e nevojshme qe te plotesohen kushtet
teknike dhe te sigurise si dhe kushtet e posaqeme te
cilat kane te bejne me mbrojtjen e ambientit, te
rregulluara sipas standardeve te UE-se.
Amendamenti
7.
Neni 6. te
fshihet dhe te riformulohet siq vijon:
Subjektet
energjetike kompetente per kryerjen e veprimtaris se
transportit te derivateve te naftes me forma te
ndryshme te transportit te naftes munden qe kapacitete
e depove te tyre ti japin me qira me qellim te
kryerjes se veprimtaris, personave tjere juridik dhe
fizike.
Subjekti
energjetik nga pjesa 1. e keti neni, eshte i
obligueshem qe ne librat afariste dhe ne raportet
financiare ne menyre te posaqeme duhet ta paraqet
gjendjen e kontabilitetit lidhur me dhenjen e
kapaciteteve te depove ne shfrytezim personave te dyte
duke renditur raportet te konsoliduara financiara.
Pala e cila i
shfrytezon kapacitetet e depove ne harmoni me
dispozitat e pjeses 1. te ketij neni,e ka per obligim
mbajtjen e rezervave operative.
Amendamenti
8.
Neni 7. te
fshihet dhe te riformulohet siq vijon:
Subjektet
energjetike te cilat kryejn veprimtari te transportit
te derivateve te naftes permes formave te ndryshme te
transportit, duhet qe ne Shkresat prane raporteve
financiara ti thekesojne te dhenat e kontabilitetit
per shperndarjen e pasuris dhe obligimeve, si dhe te
hyrave dhe te dalurave te cilat aplikohen me rastin e
krijimit te raportit themelor financiar.
Subjektet
energjetike te cilat kryejn veprimtari te transportit
te derivateve te naftes permes formave te ndryshem
duhet qe ne raportet financiare ta thekesojne cdo
ndryshim afarist lidhur me kete apo te bashkangjitjes
ne shoqerit tregetare apo me shoqerit tregetare ne te
cilat eshte akcionar ne pjesen me te madhe apo
mbajtesi i pjeses eshte i njejti person i cili eshte
akcionar i pjeses me te madhe apo mbajtesi i pjeses se
subjektit energjetik.
Amendamenti
9.
Neni 8. te
fshihet dhe te riformulohet siq vijon:
Çmimet e
derivateve te naftes jane te caktuara ne baze te
çmimit me te larte CIF.MED.H, gjegjesisht te
konotacionit te burses se derivateve (vlera me e larte
ditore e tregut ne USD/ton), plus vendi i Tregut
Evropian (platt’s European Market scan) dhe çmimit me
te larte te shitjes me pakice ne tregun vendor.
Menyren e
percaktimit te çmimit te derivateve te naftes, me
rregullore te posaqme e rregullon Qeveria dhe Ministri
per Tregeti dhe Industri.
REZERVAT
OPERATIVE
Amendamenti
10.
Neni 9. te
fshihet dhe te riformulohet siq vijon:
Ministria per
Tregti dhe Industri kujdeset, mbikqyre dhe eshte
pergjegjese per furnizimin e sigurt te rregullt dhe
kualitativ me derivate te naftes.
Ne rastet e
veqanta nga dispozitat e pjeses 1. te ketij
neni,Qeveria e Kosoves mundet qe ne rastet e
çrregullimit te tregut vendor per shkak te te
papriturave apo te mungesave te panderprera te
derivateve te naftes, ne rastet e fatekeqesive
elementare natyrore apo te katastrofave teknologjike
apo rritja e larte e çmimit te derivateve te naftes ne
tregun boteror, perveq masave te pershkruara me Ligjin
per energjin, mund t’i merre edhe keto masa:
kufizimin e
shpejtesis maksimale te vozitjes ne rruget publike,
kufizimin e
vozitjes me automjete motorike apo mjeteve tjera te
transportit te cilat per mjetin i shfrytezojne
derivatet e naftes,
kufizimet e
orarit te punes te paisjeve per furnizim me nafte dhe
derivate te naftes apo kufizimin e diteve kur keto
paisje per furnizim me derivate te naftes jane te
hapura,
nenshtrimi i
kontrolles ndaj konsumit te rezervave te obliguara te
derivateve te naftes,
mbikqyrja e
çmimit per konsumator te cilet kryejn veprimtari si
sherbime publike.
Amendamenti
11.
Neni 10 te
fshihet.
Amendamenti
12.
Neni 11 te
riformulohet siq vijon:
Furnizuesit, me
derivate te naftes te cilat sherbejn per prodhimin e
energjis elektrike apo energjis se ngrohetoreve,
perpunuesit e derivateve te naftes dhe bleresit e
derivateve te naftes jane te obliguar te sigurojn
rezervat operative ne sasi te cilat jane te barabarta
me mestaren pesembdhjete diteshe te nevojave nga viti
i kaluar, me kusht qe ne vitin e kaluar per nevojat e
veta energjetike i kan shfrytezuar me se paku 25 tone
derivate te naftes.
Rezervat
operative te derivateve te naftes shfrytezohen per
plotesimin e nevojave te popullesis, ekonomise dhe te
proceseve te perpunimit teknologjik, te transportit
dhe depoimit te derivateve te naftes.
Ministri per
Tregeti dhe Industri do ta rregullon me rregullore te
posaqme menyren dhe kushtet per percaktimin,
shfrytezimin dhe pertrirjen e rezervave operative te
derivateve te naftes.
MBIKeQYRJA
Amendamenti
13.
Neni 12. te
fshihet
Amendamenti
14.
Neni 13. te
fshihet.
Amendamenti
15.
Neni 14. te
riformulohet si vijon:
Mbikqyrejen
juridike per jetesimin e ketij Ligji dhe dispozitave
te sjellura me kete Ligj i kryen Ministria per Tregeti
dhe Industri.
Mbikqyrjen e
inspektimit per respektimin e ketij Ligji e kryen
Inspektoriati i Kosoves dhe inspektoratet tjera
kompetente sipas dispozitave te posaqeme.
V.DISPOZITAT
NDeSHKUESE
Amendamenti
16.
Neni 15. te
riformulohet siq vijon:
Me gjobe me shume
prej 5000 – 50.000 € do te ndeshkohet subjekti
energjetik i cili:
Nuk lejon t’i
nenshtrohet regjimit transportues qe eshte ne
kundershtim me dispozitat e nenit 4. te pjeses 1. dhe
3. te ketij ligji,
Nuk i udheheq
librat afariste, ne harmoni me dispozitat e nenit 5.
te pjeses 1. dhe 2. te ketoj Ligji.
Nuk i mban
reservat operative, ne harmoni me dispozitat e nenit
8. te ketij Ligji.
Per shkelje nga
pjesa 1. e ketij neni,do te ndeshkohet personi
pergjegjes i subjektit energjetik me gjobe me te holla
me shume prej 3000 – 10.000 €
Perveq gjobes per
shkelje, subjektit energjetik i cili i ka kryer disa
shkelje apo mbrenda nje viti i ka perserit shkeljet
nga pjesa 1. e ketij neni, do t’i shqipetohet masa
shtese e ndalimit per kryerjen e veprimtarise
energjetike deri ne nje vit, kurse personit pergjegjes
te subjektit energjetik do t’i shqipetohet masa shtese
e ndaleses per kryerjen e puneve te njejta deri ne nje
vite.
DISPOZITAT
KALIMTARE DHE PeRFUNDIMTARE
Amendamenti
17.
Neni 16. fshihet
dhe riformulohet siq vijon:
“Subjektet
energjetike jane te obliguara qe te sigurojne rezervat
pesembdhjete diteshe me se largu nente muaj pas
miratimi te ketij Ligji”.
Amendamenti
18.
Neni 17. te
fshihet dhe te riformulohet siq vijon
“Qeveria e
Kosoves dhe Ministri do t’i sjelle rregulloret, per
sjelljen e te cilave jane kompetent me kete Ligj, dhe
kete duhet ta bejne ne afatin prej gjashte muajeve nga
dita e hyrjes ne fuqi te ketij Ligj.
Amendamenti
19.
Neni 18.
“Ne diten kur te
hyne ne fuqi ky Ligje shfuqizohet rrugullorja e
UNMIK-ut nr. 1999/9.
Ky Ligj hyne ne
fuqi 8 dite, pasi qe te miratohen paraprakisht edhe
dy ligje nga Parlamenti i Kosoves, “Ligji per energji
ne Kosove” dhe “Ligji per rregullimin e veprimtarive
energjetike ne Kosove” dhe te nenshkrimit nga
Perfaqesuesi Special i Sekretarit te Pergjitheshem te
Kombeve te Bashkuara”.
Amendamentet i
paraqet Deputeti
Dr.sc.Bedri Selmani
|
