|
Sa e dobet, sa e cenueshme, sa e plagosshme, sa e pambrojtur dhe
sa e fyer mund te jesh ne jeten tone e tregoi edhe Kongresi i
Partise Socialiste te Shqiperise, qe u mbajt me 12 e 13 dhjetor
2003.
E kemi ditur se demokracia jone cenohet e plagoset ne rruge, ne
sheshe, ne anashrruge, ne zyra, ne kabinete, ne firma, ne
ndermarrje punuese, ne zgjedhje e rizgjedhje!
E kemi ditur se demokracine ne jeten tone e plagosin, e cenojne
dhe e fyejne mashtruesit, plaçkitesit, dhunuesit, trafikantet,
vrasesit dhe punedhenesit e tyre zyrtare!
E kemi ditur se demokracine ne jeten tone mund ta cenojne e ta
fyejne edhe ata gazetare, redaktore e kryeredaktore, qe kryejne
punet e padroneve te padukshem: te politikaneve, te biznesmeneve
e te financuesve te fshehte e te hapet te vendit e te jashtem,
te cilet u thone çka te bejne, kujt t’ia japin
fjalen e kujt te mos ia japin, kend ta fotografojne per dite e
kujt t’ia fshijne fytyren edhe ne mesin e tridhjete fytyrave te
tjera qe i tregojne ne gazetat dhe ekranet e tyre!
E kemi ditur se demokracine ne jeten tone e cenojne, e plagosin
dhe e fyejne grupet dhe klanet e ndryshme, te cilat i saldojne
marredheniet jo me me ideologji, po me interesa-grupet dhe
klanet, qe kane arritur te lidhen me struktura politike e me
biznesmene, qe arrijne te perdorin per nevoja te veta edhe
njerez ne politike, edhe njerez ne ekonomi, edhe njerez ne
mediat.
E kemi ditur se demokracine ne jeten tone e cenon, e plagos dhe
e komprometon me se shumti e me se shpeshti Sali Berisha i
palodhshem e i pandalshem: ne Kuvendin e Shqiperise, ne rruge e
ne sheshe-duke ngritur zerin kercenueshem ashtu siç nuk ngrihet
ne demokraci dhe duke fyer vetjen, institucione e parti ashtu
siç nuk fyhen ne demokraci.
E kemi ditur se demokracine ne jeten tone e cenon dhe e fyen,
Daci ne Kuvendin e Kosoves, duke iu kercenuar deputetit qe te
mbylle gojen apo ta nxjerre jashte; duke iu kercenuar, madje,
edhe ish-luftetarit se nuk ia jep fjalen sepse fjala e
ish-luftetarit nuk i pelqen atij-Dacit.
E kemi ditur se demokracine ne jeten tone e cenon, dhe e
komprometon RTK-ja-i ashtuquajturi televizion publik i Kosoves,
ne te cilin publik i Kosoves konsiderohen kater pese njerez te
politikes, kater-pese miq te kryetarit te bordit te RTK-se dhe
gjashte-shtate miq te dikurshem e te sotem te drejtorit te
RTK-se, miq te dikurshem, me te cilet, ai, drejtori i RTK-se
bente dikur lufte te pakompromis kunder demonstratave “te
nacionalisteve dhe irredentisteve shqiptare, te cilet me
parullen e tyre, Kosova republike, kishin rrezikuar
bashkimin-vellazerimin e kombeve e te kombesive tona dhe
integritetin territorial te Republikes Socialiste Federative te
Jugosllavise”!
E kemi ditur se demokracine ne jeten tone e cenon, e plagos dhe
e fyen, kryetari i Lidhjes demokratike te Kosoves dhe,
njekohesisht, kryetar i Kosoves, Ibrahim Rugova, i cili ne emrin
e Kosoves, pa pyetur popull ne referendum, ne plebishit a
deputete ne Kuvend shpall himnin dhe flamurin e tij, duke iu
dhene mundesi, edhe ne kete menyre serbeve, maqedonasve e
malaziasve dhe miqve te tjere te vjeter e te rinj te shqiptareve,
qe te shkruajne-siç po shkruajne, se shqiptaret edhe me tej,
edhe ne pluralizem e ne demokraci, vendimet per himn e flamur ua
besojne bajraktareve te fiseve e jo institucioneve demokratike!
E kemi ditur se demokracine ne jeten tone kur e kur e cenon, e
plagos, dhe, po te doje, e ben e zhben edhe UNMIK-u, i cili
megjithese ketu ka ardhur per ta vendosur demokracine, deputetet
e Kuvendit te Kosoves i detyron tri here te kthehen mbrapsht e
te votojne tri here radhazi, por me meskohe, per te njejtin
njeri, vetem e vetem qe ta bejne kryetar njeriun, qe do te beje
e do te thote krejt çka do t’i thone ata: se kosi eshte i zi ne
qofte se do t’i thone se kosi eshte i zi; se Drini rrjedh drejt
Beogradit e jo drejt Shkodres ne qofte se do t’i thone se Drini
rrjedh drejt Beogradit; se UÇK-ja nuk ka bere lufte por vetem ka
qene ne konflikt me ushtrine, me policine e me paraushtaraket
serbe ne Kosove ne qofte se do t’i thone se ne Kosove nuk ka
pasur lufte por vetem konflikt!
E kemi ditur se demokracine ne jeten tone e cenon dhe e
keqperdor Akademia e Shkencave dhe e Arteve e Kosoves kur listen
e zgjedhjes se kryetarit, te nenkryetarit dhe te sekretareve te
seksioneve e filtron ne zyrat e Lidhjes Demokratike te Kosoves,
ne zyren e kryemjeshtrit te punes pas perdeve ne Akademi, Dacit,
ne sekretarine dhe ne seksionet e Akademise dhe, mandej, e
nxjerr ne Kuvend per votim si liste me nga nje kandidat per
kryetar-si ne kohen e xhaxhajve bolshevike, me 2 kandidate per
nenkryetare dhe me nje kandidat per sekretar seksioni dhe kur,
me ne fund, per kryetar dhe nenkryetar te saj-te
Akademise-zgjedh dy gjuhetare, te cilet zhvillimit ekonomik,
teknik, teknologjik, shendetesor dhe, ne pergjithesi, shoqeror
te Kosoves mund t’i ndihmojne aq sa mund t’i ndihmojne Aza e
Raza!
E kemi ditur se demokracine ne jeten tone e pengon, e cenon, e
plagos, e rrenon korrupsioni financiar dhe politik, korrupsioni
i madh e i vogel, qe behet ne zyra shteterore e partiake, qe
behet ne dogana, ne institucione arsimore, shendetesore,
kulturore e te tjera, qe behet me tendera, me meremetime
kabinetesh dhe me lyerje e stolisje ndertesash, qe behet me
mbulesa ligjore e pa to!
E kemi ditur dhe çka krejt nuk kemi ditur per situatat, te berat,
veprimet, sjelljet, shprehjet qe e cenojne, e plagosin, e
rrezikojne, e komprometojne, e fyejne demokracine ne jeten tone
duke e bere aq shpesh
demokraci te mjeruar, duke e bere demokraci te mjeruar nga
individe qe mendojne se iu ka ardhur çasti dhe çastin nuk do
leshuar pa e shfrytezuar mire!
Kongresi i socialisteve
E kemi ditur dhe çka krejt nuk kemi ditur, por se demokracine aq
lehte, aq masivisht, aq njezeshem, do ta cenojne e ta plagosin
pikerisht socialistet- e kete bash nuk e kemi menduar. E krijuar
prej Partise se Punes te Shqiperise, e cila demokracine e kishte
cenuar, ne te vertete e kishte vrare ne jete e ne ide, ne jete e
ne imagjinate, kemi menduar se ajo do te ruhet shume, tmerrshem
shume, qe te mos gjendet ne situata qe ta akuzojne si cenuese,
shkelese, komprometuese te demokracine qofte ne veçanti qofte ne
pergjithesi. Por, ngjau ajo qe me se pakti pritej: Kongresi i
Partise Socialiste u kthye ne nje kongres te cenimit te parimeve
te demokracise, te frymes se demokracise e te procedures se
demokracise.
Duke e shikuar televizionin, qe paraqiste punimet e kongesit,
nuk doja t’u besoja syve: a eshte e mundshme qe ky te jete
kongresi i nje partie qe e quan veten me demokratikja dhe me
liberalja ne Shqiperi? A eshte e mundshme qe ky te quhet kongres
demokratik i partise me te madhe ne Shqiperine pluraliste gati
trembedhjete vjet pas permbysjes se komunizmit? A eshte e
mundshme qe i ketille te jete kongresi i nje partie ne nje
shoqeri qe quhet demokratike, ne nje shtet qe synon te behet
anetar i NATO-s, madje, qe synon te behet anetar i Bashkimit
Evropian?
Mos jemi kthyer mbrapsht-ne komunizem? Mos kemi hequr dore nga
perpjekjet per t’iu bashkuar NATO-s dhe Bashkimit Evropian? Mos
politika e integrimeve euroatlantike eshte vetem nje retorike,
me te cilen vetem sa hidhet hi ne syte e popullit? Mos etjet
pushtetore, mos perparesite qe sjell pozita e Njeshit ne parti,
u bene shkaku pse Njeshit te socialisteve i ra maska dhe e
tregoi ate mentalitetin e fshehur komunist prej te cilit nuk
kishte mundur te lirohej per dymbedhjete-trembedhjete vjet?
Arsyeja e pare qe t’ia beja vetes gjithe keto pyetje heretike
ishin brohoritjet frenetike per Njeshin e Partise socialisteve,
Fatos Nanon. I kisha harruar brohoritjet frenetike per Njeshin e
Partise, i cili njekohesisht mund te ishte edhe Njeshi i Shtetit
e i Forcave te Armatosura. E kuptueshme. Qe trembedhjete vjet
jemi shkoqur prej komunizmit, i cili te gjitha-edhe zgjedhjet,
edhe emerimet, edhe gjykimet, edhe denimet, edhe dekorimet i
bente me brohoritje frenetike. E demokracia nuk behet as me
brohoritje frenetike, as me brohoritje jofrenetike. Demokracia
eshte filozofi politike e paqes dhe e qetesise. Demokracia e
perjashton zhurmen masive; demokracia e perjashton populizmin;
demokracia e perjashton demagogjine qe synon t’i sjelle njerezit
ne delirium. Demokracia i perjashton sjelljet, veprimet,
reagimet, mendimet e perflakura emocionalisht, kur madherohet
njeri e perjashtohet tjetri. Rralle e tek brohoritje mund te
ngjajne edhe ne demokraci, por mund te ngjajne vetem ne çaste
historike kur ngjajne ngjarje, bema, qe ndryshojne fatin e
popujve a te shteteve, kur behen ideale a permbysen diktatura.
Brohoritjet frenetike per Fatos Nanon, te filluara ne
organizatat baze neper qytetet e Shqiperise, me asgje perpos me
emrin e Njeshit, nuk ndryshonin prej brohoritjeve qe jemi mesuar
t’i degjojme ne kohen e xhaxhajve te medhenj: Stalinit, Maos,
Titos dhe Enverit. Ato po na e kthenin ne mendje nje kohe e nje
praktike, qe shumekujt i shkakton rreqethje!
Arsyeja e dyte qe t’ia beja vetes gjithe keto pyetje dhe te
mendoja trishtshem mos, o Zot, u kthyem tridhjete vjet mbrapsht
ishte regjia e brohoritjeve frenetike. Si edhe ne kongreset e
xhaxhajve te medhenj te lartpermendur ne Kremlin, ne Pekin, ne
Beograd e ne Tirane, ashtu edhe ne kongresin e socialisteve,
dirigjentet e disponimit te kongresit, qe mund te quhen kryesit
e punes se Njeshit, ishin shperndare ne salle e, sidomos, ne
galeri dhe e fillonin ison e brohoritjeve te perflakura Fatos
Nano, Fatos Nano, Fatos Nano, Fatos Nano, me te cilat caktohej
refketima e zemres dhe ritmi i frymemarrjes se salles perplot
delegate! Kush nuk e di se kongreset e bolshevikeve nuk mund te
paramendoheshin pa dirigjente te tille, qe kishin fyt te forte,
lekure te trashe e ndergjegje te shpelare!
Arsyeja e trete qe t’ia beja vetes gjithe keto pyetje qe i bera
dhe t’i mendoja trishtshem kongreset e partive bolshevike ishte
dalja e nje numri te delegateve nga salla kur e mori fjalen
kandidati i dyte, pas Fatos Nanos, per kryetar te Partise
Socialiste, Rexhep Meidani. Delegatet ne Kongresin e gjashte te
Partise Socialiste te Shqiperise, te cileve une nuk mund t’ua di
profesionet-jane mesues, juriste, ekonomiste, profesore te
gjuheve te huaja, mjeke, teknike, infermiere, marangoze, nepunes,
drejtore, bujq, e leshojne sallen sapo e merr fjalen kolegu i
tyre, anetari i Partise Socialiste te Shqiperise, shkencetari i
shquar, doktori i nderit i disa universiteteve te huaja,
ish-kryetari i Shqiperise i propozuar nga Partia Socialiste e
Shqiperise, anetari i Akademise se Shkencave te Shqiperise,
Rexhep Meidani! E leshojne sallen-e kuptoni! E leshojne! Me kete
sjellje te mjerueshme, me kete proteste ndaj dy virtyteve-ndaj
mendjes dhe nderit, ata duan jo vetem te fyejne kolegun e
tyre,ish-kryetarin e Shqiperise, shkencetarin e shquar, anetarin
e Akademise se Shkencave, intelektualin, qe e shquajne mendja,
parimesia dhe nderi, por ne radhe te pare te ndikojne,
vendosmerisht te ndikojne, ne delegatet e tjere, ne votimin e
tyre. A ka kush qe nuk mund ta
dije se kjo sjellje e mjerueshme eshte sjellje e urdheruar?! Dhe,
a ka kush qe nuk mund ta dije se me keso sjelljesh te urdheruara,
me te cilat fyhen dhe menjanohen nga jeta politike kritiket dhe
kunderkandidatet e Njeshit, jane perplot kongreset e partive
bolshevike prej kohes se Stalinit e deri ne kohen tone.
Arsyeja e katert qe t’ia beja vetes gjithe ato pyetje
deshperuese qe ia bera ishte fjalimi i kandidatit te pare per
kryetar te Partise Socialiste, e kandidatit qe ishte kryetar i
Partise Socialiste, Fatos Nanos. Kam pare e kam lexuar nje varg
antologjish me fjalime te shenjtoreve, te politikaneve, te
shtetareve, te komandanteve te medhenj, te shkencetareve, te
shkrimtareve, te fituesve e te humbesve, te te adhuruarve e te
te, perbuzurve, te te denuarve e te te liruarve prej Demostenit
e deri te Fan Noli yne, prej Jezu Krishtit e deri te Savonarola,
prej Cezarit e deri te Hitleri, prej Robespjerit e deri te
Vishinski, por kurre nuk kam pare dhe kurre nuk kam lexuar asi
fjalimi, çfare ishte fjalimi i kryetarit te Partise Socialiste
te Shqiperise, ne kongresin e gjashte te kesaj partie, Fatos
Nanos. Jo. Dhe, deri ne moshen ne te cilen jam, kam degjuar
shume fjalime te shqiptuara ne kongrese partiake, ne parlamente
shteterore, ne tubime politike, ne varrime e ne gezime: fjalime
te shqiptuara prej vetjesh te ndryshme, me jeteshkrime te
ndryshme, ne mosha te ndryshme, me nivele shkollore te ndryshme,
me prejardhje shoqerore te ndryshme, me cilesi te ndryshme dhe
me ambicie te ndryshme, por, asnjehere dhe askund, nuk me ka
ndodhur te degjoj nje asi fjalimi çfare ishte fjalimi i Fatos
Nanos: te degjoj dike duke i kenduar himn vetvetes, duke e
lavderuar me patos te papermbajtur vetveten, duke e bere
vetveten Njeshin e merituar per çdo gje qe eshte bere ne Shtetin
e tij, duke e paraqitur shtetin e kryeqeverisur prej tij parajse
(komuniste) te kesaj bote, duke e bere partine e tij, familjen
me te lavdishme e me te paster te vendit, thuajse ka parti a
njeri aq te paster. Jo. Deri ne kete moshe ne te cilen jam, kam
pare, kam lexuar e kam degjuar shumeçka e shumekend, por
asnjehere dhe askund nuk me ka ndodhur te degjoj dike duke thene,
siç tha ai per veten para nje kongresi prej afer 600
vetash dhe para disa qindra mijera degjuesish e shikuesish te
televizionit: “Mua me quajne Fatos Nano dhe prapa me vjen
historia e perbashket”!
Miqte dhe kundershtaret e Fatos Nanos, te bindurit deri ne toke
dhe te rebeluarit deri ne dyluftim, e komentuan ne menyra te
ndryshme fjalimin e tij. Por te gjithe u takuan ne konstatimin:
ai ishte fjalim i shqiptuar ne gjendje deliriumi, fjalim i
njeriut te sigurte ne fitoren vetjake! Nuk ka dyshim se ky
fjalim mund te jete fjalim teper interesant edhe per sociologun,
edhe per antropologun, edhe per psikologun, edhe, sidomos, per
psikiatrin. Por, ç’dobi mund te kene shqiptaret dhe Shqiperia
prej analizave qe ata do t’i benin fjalimit te Fatos Nanos?
Kurrfare dobie! Per mua, nderkaq, eshte interesant tjeterçka:
eshte interesant se ne fjalimin e kryetarit dymbedhjetevjeçar te
Partise Socialiste te Shqiperise, qe ishte i bindur se do te
zgjidhet kryetar i saj edhe per kater vitet e ardhshme, qe do te
duhej te ishte fjalim programor i kryetarit te ardhshem te
Partise dhe, njekohesisht, kryeministrit te shumehershem, te
tashem dhe te ardhshem, te Shqiperise, mezi permendet Shqiperia
dhe nuk permendet asnjehere, ama bash asnjehere, Kosova. Edhe
Shqiperia, edhe Kosova, edhe shqiptaret, edhe e sotmja dhe e
ardhmja e tyre, ishin zevendesuar nga Fatos Nano. Ai, Fatos Nano,
karriera e tij, qenia e tij kryetar i Partise Socialiste dhe,
njekohesisht, kryeminister ishte me e rendesishme se Shqiperia,
se Kosova, se populli shqiptar, se e sotmja dhe e ardhmja e
tyre! A eshte e mundshme? Si eshte e mundshme? Dhe pse eshte e
mundshme kjo? Ndihmona Zot! Fjalim i mjaftueshem per te mos iu
dhene asnje vote.
Arsyeja e peste dhe, ne asnje menyre e fundit, qe t’ia beja
vetes pyetjet e siperthena, ishte votimi per kryetarin e Partise
Socialiste e, pastaj, edhe per organet e saj drejtuese.
Delegatet e Kongresit te gjashte te Partise Socialiste te
Shqiperise i dhane Fatos Nanos gati 500 vota, Rexhep Meidanit
61, kurse Edi Rames -41! Domethene: Edi Ramen, qe i paraqiti
Kongresit fjalimin programor pothuaj me te plote, ne te cilin
behet analize objektive e gjendjes se pertashme te Shqiperise
dhe jepet nje vizion per te ardhmen e saj, delegatet e
shperblejne rreth dymbedhjete here me pak se Fatos Nanon! Rexhep
Meidanin, qe i paraqiti kongresit, po ashtu fjalim programor ne
te cilin behet shqyrtimi i proceseve kryesore ne jeten politike
dhe ekonomike te vendit, jepet vizioni per zhvillimet e ardhshme
politike, ekonomike, shoqerore ne pergjithesi dhe, me ne fund,
kerkohet qe pavaresia e Kosoves te hyje ne Programin e Partise
Socialiste, delegatet e
shperblejne tete here me pak se Fatos Nanon-se Fatos Nanon, i
cili ne fjalimin e tij, qe do te duhej obligueshem te ishte
fjalim programor i socialisteve, Shqiperine, Kosoven dhe
popullin shqiptar i zevendeson me nje himn skandaloz per vete
Fatos Nanon!
E pabesueshme!
Ishte e qarte, deri ne fund e qarte: te gjitha punet ishin kryer
pas perdeve, atje ku i kryenin gjithnje e gjithkund, Njeshat e
partive bolshevike me kryesit besnike te puneve te tyre!
Kongresi ishte i perdorur per qellimin e Fatos Nanos, ose, si
thuhet me nje fjale te huaj, ishte i manipuluar! Numri me i madh
i delegateve nuk interesohej per cilesine, vleren, rendesine
politike te programeve te paraqitura: ata i interesonte te
fitonte Fatos Nano sepse ashtu, duke fituar Fatos Nano,
sigurisht u ishte mbushur mendja, se fitonin edhe ata.
Dhe, ashtu, Fatos Nano ne Kongresin e gjashte te Partise
Socialiste te Shqiperise me teknologji fund e krye bolshevike e
mposhti, madje, edhe proceduren demokratike dhe e fitoi luften,
luften e tij e jo te Shqiperise, por sigurisht, jo edhe paqen,
qe aq shume i duhet Shqiperise.
E mjera demokraci sa me vjen keq per Ty!
Dhe, ne fund
Kongresi i Partise Socialiste te Shqiperise tregoi se ne jeten
tone politike, demokracia nuk do te behet lehte demokraci,
sigurisht, edhe nje kohe te gjate. Dhe, si te behet? Ne jeten
tone politike ende eshte e mundshme shumeçka, qe tani me do te
duhej te ishte nje e kaluar e paperseritshme. Ne jeten tone
politike, ja, eshte e mundshme qe kryetar i Partise me te madhe
dhe, padyshim, me te rendesishme politike te Shqiperise te
rizgjedhet njeriu, i cili kryetar i saj eshte qe 12 vjet, njeriu
nen drejtimin e te cilit Partia
Socialiste eshte futur ne krize te thelle, perjeton konflikte
mes tij, kryetarit, dhe bashkepunetoreve te dikurshem me te
ngushte siç eshte Ilir Meta; njeriu, i cili, ne cilesine e
kryetarit, akuzon bashkepunetoret per lidhje me krimin e
organizuar e njekohesisht eshte i akuzuar prej tyre; njeriu nen
drejtimin e te cilit Partia Socialiste vjen duke humbur zgjedhes;
njeriu nen drejtimin kryeministror te te cilit pushteti
shteteror i Shqiperise fajesohet prej institucioneve
nderkombetare, evropiane dhe amerikane, per korrupsion, per
trafik te njerezve, per krim te organizuar dhe per administraten
me te shtrenjte ne Evrope edhe pse Shqiperia eshte vendi me i
varfer evropian; njeriu, punet vetjake te te cilit, megjithate,
nuk mund te quhen as perafersisht te pajtueshme me standardet
evropiane.
Pse jo?
Pse te mos rizgjidhet Fatos Nano kryetar i Partise Socialiste
dhe kryeminister i Shqiperise, megjithe ate barre politike e
morale qe rendon mbi supet e tij? Ne Kosove eshte treguar e
mundshme edhe me e pabesueshmja! Ne Kosove kryetar i Kosoves,
sado protektorat i Kombeve te Bashkuara, eshte zgjedhur njeriu i
cili shfarosesve te popullit shqiptar te Kosoves, Sllobodan
Millosheviç dhe Millan Millutinoviç, do t’iu dhuroje doravete
dhurata te stolisura me kordele-te parit ne Beograd e te dytit
ne Prishtine, pikerisht ne kohen kur ata po shfarosnin popullin
shqiptar!
Pse jo?
Ne qofte se rizgjedhja e Fatos Nanos kryetar i Partise
Socialiste dhe, njekohesisht,kryeminister i Shqiperise pas
gjithe atyre qe ka bere e ka thene, qe jane bere rreth tij e
shqiptuar per te, duke e kthyer ne kryepersonazh te konflikteve
ne Parti e ne Shtet, eshte, pa dyshim, nje bixhoz politik, per
te cilin paguan Shqiperia, zgjedhja e Ibrahim Rugoves kryetar i
Kosoves pas gjithe atyre qe ka bere gjate fushates se
bombardimeve kur vendosej per fatin e popullit shqiptar ne
Kosove eshte nje turp jo vetem
politik.
Pse jo?
Ne jeten tone politike ende te gjitha jane te mundshme, sepse ne
jeten tone shoqerore ende mungon faktori pa te cilin demokracia
shume lehte behet farse tragjikomike e luajtur ne institucione
politike, partiake e administrative: mungon opinioni i formuar
publik, te cilit ndergjegjen ia percaktojne e verteta dhe e
drejta. |
