Deklarata e Hari Holkerit per natyren klanore te politikes kosovare, duket se ka nxitur edhe nje debat tjeter, ate te financimit te partive politike. Nga ajo qe u tha deri tash, duket se edhe ne kete fushe te ndieshme manifestohet po e njejta gje: prirja klanore dhe dominimi i interesave partiake mbi interesat e pergjithshme te qytetareve te Kosoves.

Deklarata e Perfaqesuesit Special, Hari Holkeri, se ne Kosove behet politike e qarshise, ka prekur ne plagen e ndieshme te  kultures politike qe ekziston ne kete vend. Kjo deklarate e Perfaqesuesit  Special, tregon se ai tashme e njeh natyren e politikes kosovare edhe ne pjesen e saj “te rezervuar” per vendesit. Nga ana tjeter, kjo le te kuptohet se  Holkeri eshte i disponuar qe te ballafaqohet edhe me aspektet negative te mendesise politike kosovare, sado te ndieshme qe te jene. 

Per qytetaret e Kosoves kjo natyre e politikes kosovare eshte shume e njohur. Kete prirje ata e kane pare ne keto vitet e konstitutimit te administrates dhe te pushtetit lokal neper komuna. Ne shume raste zgjedhjet e zyrtareve neper drejtori e ne administrate, jane bere mbi kriteret e lidhjeve familjare dhe klanore. Po ato kritere kane mbizoteruar edhe ne zgjedhjen e njerezve neper shume ministri dhe pergjithesisht ne administraten qendrore. Sot  eshte bere proverb thenia se prej nga eshte ministri, prej asaj ane do te jene edhe sekretaret, edhe zedhenesit, edhe keshilltaret edhe arkataret.

Mediat shpesh kane adresuar keso lidhjesh farefisnore, ne raste te zgjedhjeve joadekuate te  kuadrove ose te abuzimit me tendere. Por, zbulimi i ketyre lidhjeve nga mediat, ka mbetur vetem si tentative per vetedijesimin e opinionit publik per natyren nepotiste te politikes kosovare.

Kultura politike qe anon drejt mbylljes ne grupe te ngushta te interesit, te cilat jane te lidhura me lidhje familjare ose klanore dhe e shumta partiake, ka tradite ne vete strukturat sociale te shoqerise kosovare. Kjo shoqeri ka mbetur e mbyllur ne korniza fisnore dhe klanore, per shkak te jetes se gjate nen sisteme totalitare dhe ne roberi ngulfatese. Per pasoje, nuk ka qene e mundshme te zhvillohet nje shoqeri e tipit te hapur, ku institucionet e qeverisjes jane te detyruara te jene transparente para zgjedhesve te vet. Poashtu nuk ka qene e mundshme te krijohet nje opinion publik me vetedije te larte qytetare, i cili di te organizohet dhe te mbroje interesat e veta kundruall veprimeve eventuale abuzive te politikes dhe te admninistrates.

Qyetetari mesatar i Kosevs as nuk e ka idene e qarte per rolin e tij  te mundshem ne kontrollin e pushtetit. Bindja e tij eshte se roli i tij mbaron po ate dite kur ai e hedh voten e tij ne kutine e votimit.

Ne nje ambient te tille, ku edhe organizimi i partive politike ne baze, shpesh here eshte mbi kritere farefisnore,  te lagjeve ose te fshatrave, politikanet ndihen me te relaksuar ne veprimet e tyre abuzive. Shume prej tyre, te ashtuquajturat bastione partiake, ne fakt i konsiderojne si feude te vetat, ku imponojne vullnetin e vet, qe nga zgjedhja e kuadrove lojale e deri te dhenia e tendereve.

Megjithese ne rastin e Kosoves,  kjo eshte nje llogari e gabueshme, per faktin se ketu pushteti real eshte ne duart e  administrates civile nderkombetare, e cila si koncept dhe si organizim, eshte krejt e kunderta e organizimit te mbyllur klanor. Kjo administrate do te duhej te sherbente si model, ne aspektin e natyres plurale dhe madje heterogjene te saj. Ajo qe eshte e veçante ne kete tregim, ka te beje me faktin se kjo administrate, ka mundesi qe te çdo moment te ngre procese hetimore ndaj kujtdo qe dyshohet per abuzime. Fakti qe administrata civile deri tash ka treguar tolerance te dukshme ndaj kesaj dukurie te politikes vendore, nuk do te thote se ajo nuk mund te reagoje nje dite dhe ne nje moment te pershtatshem.

Deklarata e Hari Holkerit per natyren klanore te politikes kosovare, duket se ka nxitur edhe nje debat tjeter, ate te financimit te partive politike. Nga ajo qe u tha deri tash, duket se edhe ne kete fushe te ndieshme manifestohet po e njejta gje: prirja klanore dhe dominimi i interesave partiake mbi interesat e pergjithshme te qytetareve te Kosoves.

Paralajmerimi publik i nje zyrtari te UNMIK-ut se do te zhvillohen hetime ne kete plan, gjithsesi  paralajmeron zhvillime interesante, te cilat mund te deshmojne se deklarata e Holkerit nuk ka qene e rastesishme, po si hapje e nje procesi qe do te mund te emertohej si procesi i deklanizimit e mbase edhe i duarve te pastra ne politike.

15 janar 2004